скачать PDF

Аннотация

В статье впервые в отечественной историографии предпринята попытка анализа источников, легших в основу двух позднеантичных исторических произведений «Liber de Caesaribus» и «Epitome de Caesaribus», на примере биографии императора Траяна. Первое из этих произведений традиционно приписывается историку IV в. Сексту Аврелию Виктору, второе является анонимным и представляет собой выдержку из книг Виктора. Биография Траяна, как она представлена в «Liber de Caesaribus» и в «Epitome de Caesaribus», дает нам основание считать, что это два сокращенных текста некогда единого большого исторического произведения. Их сравнение показывает устойчивую тенденцию, связанную с тем, что «Epitome de Caesaribus» представляет дополнение и расширение фактологической базы «Liber de Caesaribus». Поэтому источниковая база Секста Аврелия Виктора гораздо более обширна и не сводима к таким гипотетическим источникам, каким является «Kaisergeschichte». Историк активно использовал труды греческих писателей, которые обеспечивали непрерывное повествование о римской истории вплоть до последних десятилетий III в. н.э.

Ключевые слова

Поздняя Римская империя, латинская языческая историография, Секст Аврелий Виктор, Кассий Дион, «Kaisergeschichte».

Дмитрий Валерьевич Кареев – кандидат исторических наук, доцент кафедры социологии, социальной работы и управления персоналом ИвГУ, Этот адрес электронной почты защищён от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.

Barnes, T.D. 1970: The Lost «Kaisergeschichte» and the Latin Historical Tradition. In: Bonner Historia-Augusta Colloquium, 1968/1969 (Antiquitas. Reihe 4, Beiträge zur Historia-Augusta-Forschung, Bd. 7). Bonn, 13‒43.

Barnes, T.D. 1976: The «Epitome de Caesaribus» and Its Sources. Class. Philol. 71, 258‒268.

Barnes, T.D. 1978: The Sources of the «Historia Augusta». Brussel.

Bird, H.W. 1973: Further Observations on the Dating of Enmann’s «Kaisergeschichte». Class. Q. 67, 375‒377.

Bird, H.W. 1975: A Reconstruction of the Life and Career of S. Aurelius Victor. CJ 70 (4), 49–54.

Bird, H.W. 1978: S. Aurelius Victor: Some Fourth Century Issues. CJ 73 (3), 223–237.

Bird, H.W. 1981: The Sources of the «De Caesaribus». Class. Q. 75, 457‒463.

Birley, A.R. 1997: Hadrian. The Restless Emperor. London.

Boer, W. den 1972: Some Minor Roman Historians. Leiden.

Burgess, R.W. 2005: A Common Source for Jerome, Eutropius, Festus, Ammianus, and the Epitome de Caesaribus between 358 and 378, along with Further Thoughts on the Date and Nature of the Kaisergeschichte. Class. Philol. 100 (2), 166‒192.

Burgess, R. W. 1995: On the Date of the Kaisergeschichte. Class. Philol. 90 (2), 111‒128.

Chastognol, A. 1967: Emprunts de I’Histoire Auguste aux Caesares d’Aurelius Victor. Revue de Philologie XLI, 85‒97.

Damsholt, T. 1964: Zur Benutzung von dem Breviarium des Eutrop in der Historia Augusta. Classica et Mediaevalia XXV, 138‒150.

Danilova, V.Ju. 2015: Osobennosti prikhoda k vlasti imperatora Trayana [Features of the coming to power of Emperor Trajan]. Vestnik Tomskogo gosudarstvennogo universiteta. Istorija [Bulletin of Tomsk State University. History] 4 (36), 63‒67.

Данилова, В.Ю. 2015: Особенности прихода к власти императора Траяна. Вестник Томского государственного университета. История 4 (36), 63‒67.

Dufraigne, P. Introduction. In: P. Dufraigne (ed.), Aurelius Victor Livre des Césars. Paris.

Epitome de Caesaribus 1911: Sexti Aurelii Victoris Liber de Caesaribus. Leipzig.

Enmann, A. 1884: Eine verlorene Geschichte der romischen Kaiser und das Buch De Viris Illustribus Urbis Romae. Quellenstudien. Philologus 4, 337‒501.

Opitz, T. 1872: Quaestiones de Sex. Aurelio Victore. Summorum in Philosophia honorum ab amplissimo philosophorum ordine universitatis Lipsiensis. Dresdenesis.

Schlumberger, J. 1974: Die Epitome de Caesaribus. Untersuchungen zur heidnischen Geschichtsschreibung des 4 Jhs. N. Chr. Munchen.

Stover, J., Woudhuysen, G. 2023: The Lost History of Sextus Aurelius Victor. Edinburgh.

Stover, J., Woudhuysen, G. 2021: Jordanes and the Date of the Epitome de Caesaribus. Histos 15, 150‒188.

Syme, R. 1971: Emperors and Biography. Studies in the Historia Augusta. Oxford.

Wölfflin, E. 1874: Aurelius Victor. Rheinisches Museum für Philologie 29, 282‒308.